نسل جدید سرورهای شرکت هیولت پارد انترپرایز (HPE) با نام HPE ProLiant Gen13 (معروف به نسل سیزدهم) در اکتبر ۲۰۲۶ معرفی شد. این نسل با تمرکز ویژه بر پردازشهای هوش مصنوعی (AI)، افزایش تراکم هستههای پردازشی و ارتقای امنیت در سطح سختافزاری و پساکوانتمی طراحی شده است.
- سرور HPE ProLiant DL525 Gen13
- نوع شاسی: رکمونت 1 یونیت (1U) تکسوکت.
- پردازنده: پشتیبانی از یک پردازنده AMD EPYC 9006 با حداکثر 256 هسته پردازشی.
- حافظه رم: 16 کانال حافظه DDR5 و پشتیبانی از حافظههای MRDIMM با سرعت بالا تا 12800 MT/s.
- ورودی/خروجی: پشتیبانی از استاندارد PCIe Gen6.
- کاربرد: مناسب برای استنتاج هوش مصنوعی (AI Inference)، شبیهسازی، مدلسازی، مجازیسازی و پردازشهای متراکم تکسوکت.
- سرور HPE ProLiant DL585a Gen13
- نوع شاسی: رکمونت با تراکم بالا (پشتیبانی از شتابدهندهها).
- پردازنده: دو سوکت برای پردازندههای نسل ششم AMD EPYC.
- شتابدهنده گرافیکی: قابلیت پشتیبانی از تا 8 عدد پردازنده گرافیکی (GPU) با پهنای دوبل (Double-wide PCIe GPUs).
- کاربرد: آموزش مدلهای کوچک، تنظیم دقیق (Fine-tuning)، ریتریوال آگمنت ژنریشن (RAG) و پردازشهای سنگین هوش مصنوعی عاملیتمحور (Agentic AI).
- سرورهای سری OCP-Compliant (مدلهای XD245 و XD285)
- HPE ProLiant XD245 Gen13: طراحیشده در فرمفاکتور 1OU با ساختار 4 نود و مجهز به سیستم خنککنندگی مایع مستقیم (Direct Liquid Cooling) برای حداکثر تراکم پردازشی با تا 8 پردازنده AMD EPYC.
- HPE ProLiant XD285 Gen13: طراحیشده در فرمفاکتور 2OU با ساختار 2 نود و سیستم خنککنندگی با هوا (Air-cooled) برای محیطهای دیتاسنتر سنتیتر.
بررسی فنی نسل جدید سرورهای HPE ProLiant Gen13
معرفی رسمی HPE در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ تأیید شد
مقاله سایت Igor’sLAB را بررسی کردم و مشخصات اصلی آن را با اطلاعیه رسمی HPE تطبیق دادم.
موضوع فقط معرفی یک نسل جدید سرور نیست؛ HPE در حال حرکت به سمت سرورهایی با تراکم پردازشی بسیار بالا و معماری ویژه هوش مصنوعی است.
سه تغییر مهم این نسل عبارتاند از:
پردازندههای AMD EPYC 9006 با معماری Zen 6 و حداکثر ۲۵۶ هسته در هر پردازنده
پشتیبانی از PCIe 6.0 و حافظههای پرسرعت DDR5 و MRDIMM
سرورهای اختصاصی AI با امکان نصب ۸ کارت گرافیک دو اسلاتی و مدیریت پیشرفته iLO 8
این ویژگیها در منابع رسمی HPE نیز تأیید شدهاند.
۱. چهار مدل معرفیشده
| مدل سرور | ساختار | ویژگی اصلی |
| ———— | —————- | —————————- |
| DL525 Gen13 | 1U، تکپردازنده | تا ۲۵۶ هسته CPU |
| DL585a Gen13 | 10U، دو پردازنده | تا ۸ کارت GPU |
| XD245 | 1OU، چهار نود | خنککاری مایع، تا ۸ پردازنده |
| XD285 | 2OU، دو نود | تراکم بالا، خنککاری هوایی |
مدلهای XD بر اساس استاندارد رک OCP طراحی شدهاند؛ واحد OU در آنها لزوماً معادل U رکهای استاندارد ۱۹ اینچی نیست.
این چهار مدل فعلاً برای بارهای کاری سنگین معرفی شدهاند، نه بهعنوان جایگزین مستقیم تمام سرورهای عمومی مانند DL380.
2. بررسی فنی DL525 Gen13؛ قدرت ۲۵۶ هسته در یک یونیت
حداکثر هسته CPU
256
حداکثر حافظه DDR5
4 TB
سرعت DDR5
8000 MT/s
سرعت MRDIMM
12800 MT/s
این مدل از پردازنده AMD EPYC 9006 با سوکت SP7 استفاده میکند.
نکته مهم این است که پردازنده با ۲۵۶ هسته برای بارهای کاری کاملاً موازی عالی است، اما برای هر برنامهای سریعتر از پردازندهای با تعداد هسته کمتر نیست.
HPE علاوه بر پردازنده، پشتیبانی از GPUهای تکاسلاتی و دواسلاتی در بخشهای جلو و عقب سرور و همچنین خنککاری هوایی یا مایع را اعلام کرده است.
کاربردهای مناسب: مجازیسازی پرتراکم، پردازش دادههای مالی، شبیهسازی مهندسی، پردازشهای علمی و بعضی عملیات AI Inference.
۳. بررسی DL585a Gen13؛ مهمترین مدل برای بازار هوش مصنوعی
این مدل از نظر تجاری و فنی برای فروش سرورهای هوش مصنوعی جذابتر است.
| مشخصه | قابلیت |
| ——————– | ———————————– |
| پردازنده | ۲ عدد AMD EPYC 9006 |
| حداکثر مجموع هستهها | ۵۱۲ هسته / ۱۰۲۴ ترد |
| GPU | حداکثر ۸ کارت Double-Wide |
| حافظه RAM | حداکثر ۸ ترابایت DDR5 |
| اسلات RAM | ۳۲ اسلات |
| PCIe | نسل ۶ |
| ذخیرهسازی | حداکثر ۱۶ عدد EDSFF |
| پاور | دو بخش تغذیه مستقل CPU/System و GPU |
| مدیریت | HPE iLO 8 |
مشخصات توسط QuickSpecs رسمی HPE تأیید میشوند.
نکته مهم درباره GPUها
در QuickSpecs فعلی دو گزینه قابل سفارش برای این مدل ذکر شدهاند:
| مدل تأییدشده | ظرفیت هر GPU | مجموع ۸ عدد |
| ——————————————– | ———— | ———– |
| NVIDIA RTX PRO 6000 Blackwell Server Edition | 96GB | 768GB |
| NVIDIA RTX PRO 6000D | 84GB | 672GB |
این ظرفیتها مجموع حافظه کارتها هستند، نه لزوماً یک حافظه یکپارچه قابل استفاده توسط یک پردازش.
HPE در حال حاضر پیکربندیهای ۰، ۱، ۲، ۴ و ۸ کارت را مستند کرده و ترکیب دو مدل متفاوت GPU را پشتیبانی نمیکند. همچنین اتصال NVLink چهارتایی را برای برخی پیکربندیها در نظر گرفته است؛ بنابراین نباید تصور کنیم همه ۸ کارت به یک فضای حافظه یکپارچه NVLink متصل میشوند.
۴. مهمترین تغییرات تکنولوژیک G13
PCIe 6.0
حداکثر پهنای باند تئوری اتصال x16 در هر جهت
PCIe 5.0
64 GB/s
PCIe 6.0
128 GB/s
این اعداد سقف اسمی رابطاند؛ پهنای باند کاربردی تحت تأثیر سربار پروتکل و پیکربندی قرار میگیرد.
اهمیت PCIe 6.0 در سرورهای AI زمانی مشخص میشود که CPU، کارتهای شبکه سریع، NVMe و GPU دائماً در حال جابهجایی داده هستند. البته کارت PCIe 5.0 صرفاً با نصب در یک اسلات PCIe 6.0 دو برابر سریع نمیشود.
DDR5 و MRDIMM
در DL525، حافظه DDR5 تا سرعت 8000MT/s و MRDIMM تا 12800MT/s پشتیبانی میشود. این افزایش سرعت برای تغذیه پردازندههای دارای صدها هسته اهمیت زیادی دارد.
MRDIMM با معماری Multiplexed Rank امکان پهنای باند بالاتر را فراهم میکند. البته ظرفیت، سرعت و نحوه چینش DIMM باید طبق قواعد HPE انتخاب شوند.
iLO 8
در مقایسه با iLO 7 نسل ۱۲، iLO 8 قابلیتهای تازهای در زمینه امنیت و مدیریت ارائه میکند:
حفاظت خودکار دادههای ذخیرهشده با درایوهای Self-Encrypting، نیاز به تأیید دو فرد مجاز برای عملیات حساس، اعتبارسنجی پیشرفته قطعات و توسعه رمزنگاری مقاوم در برابر تهدیدات کوانتومی.
فناوریهای امنیتی و مدیریتی جدید (HPE iLO 8)
- رمزگذاری خودکار از لحظه اولین راهاندازی (Auto-SED): درایوهای خودکارددرایو (Self-encrypting) به محض روشن شدن سرور بدون نیاز به پیکربندی دستی، دادهها را رمزگذاری کرده و کلیدها توسط iLO 8 مدیریت میشوند.
- تأیید هویت دونفره (Multi-Party Authorization): برای انجام عملیاتهای بحرانی مانند پاکسازی امن اطلاعات (Secure Erase) یا صدور کلیدهای امنیتی، تأیید دو کاربر مجزا الزامی است تا خطای انسانی یا سوءاستفاده به حداقل برسد.
- آمادگی رمزنگاری پساکوانتمی (PQC): ایمنسازی مسیرهای ارتباطی درونسیستمی و فراتر از سطح فریمور برای مقابله با تهدیدات احتمالی رایانههای کوانتومی آینده.
- تایید اصالت قطعات (Component Verification): استفاده از پایه اعتماد سیلیکونی (Silicon Root of Trust) برای بررسی اصالت و سلامت قطعات سختافزاری در طول چرخه عمر سرور.
۵. نکات فنی که در مقاله به اندازه کافی باز نشدهاند
اول: برق و خنککاری. در DL585a، HPE تا ۱۲ پاور ۳۲۰۰ وات برای بخش GPU و دو پاور برای بخش سیستم در نظر گرفته است. این ارقام ظرفیت نامی پاورها هستند، نه الزاماً مصرف واقعی سرور. طراحی UPS، PDU، برق ورودی و تهویه باید بر اساس کانفیگ انجام شود.
دوم: سازگاری قطعات. اینکه سرور از ۸ GPU پشتیبانی میکند به این معنی نیست که هر کارت H100، A100، L40S یا RTX 6000 را میتوان بدون محدودیت نصب کرد. لیست رسمی GPU، کابلهای برق، کیتها و Firmware تعیینکنندهاند.
سوم: ذخیرهسازی. DL585a در QuickSpecs فعلی از SSDهای NVMe با فرمفاکتور E3.S استفاده میکند. بنابراین نباید کانفیگ این مدل را مانند سرورهای مرسوم با دیسکهای SAS/SATA 2.5 اینچی در نظر گرفت.
چهارم: هزینه نرمافزار. در مجازیسازی، تعداد بسیار بالای هستهها ممکن است هزینه لایسنس را افزایش دهد. بنابراین افزایش تراکم CPU لزوماً به معنی اقتصادیتر شدن پروژه نیست.
۶. چه زمانی وارد بازار میشوند؟
| مدل | زمان اعلامشده عرضه |
| ————- | ——————- |
| DL525 Gen13 | اواخر ۲۰۲۶ |
| DL585a Gen13 | اوایل ۲۰۲۷ |
| XD245 / XD285 | سال ۲۰۲۷ |
قیمت کانفیگهای نهایی هنوز بهصورت عمومی مشخص نیست.
۷. ارزیابی برای ماهان شبکه ایرانیان
به نظرم این خبر از دو جهت اهمیت دارد.
از نظر فروش: فعلاً DL585a G13 سرور g13 را باید بیشتر یک محصول پروژهای برای شرکتهای هوش مصنوعی، دیتاسنترها و مراکز پردازش سنگین بدانیم. برای مشتریانی که صرفاً به سرور فایل، حسابداری، هاستینگ معمولی یا چند ماشین مجازی نیاز دارند، این مدلها احتمالاً انتخاب اقتصادی مناسبی نیستند.
از نظر تأمین قطعات: بهتر است از همین حالا روی شناخت پردازندههای EPYC 9006، حافظه DDR5-8000 و MRDIMM، دیسکهای E3.S و GPUهای تأییدشده تمرکز شود. تفاوت قطعات و شاسی با نسلهای قبلی قابل توجه است.
جمعبندی فنی من: مهمترین تحول Gen13 صرفاً رسیدن به ۲۵۶ هسته یا ۸ GPU نیست؛ هماهنگ کردن پردازنده، رم، پهنای باند I/O، برق و خنککاری برای اجرای بارهای کاری واقعی AI است. باید منتظر بنچمارکهای مستقل و هزینه واقعی بهرهبرداری بمانیم.
HP G11
قیمت سرور HP Gen 10 | مشخصات و خرید سرور اچ پی g10
خرید سرور hp g9 | قیمت سرور اچ پی G9
HP G8